बुल्गारियाच्या प्रसिद्ध भविष्यवक्त्या बाबा वेंगा पुन्हा एकदा जागतिक चर्चेच्या केंद्रस्थानी आल्या आहेत. त्यांच्या गूढ आणि धक्कादायक भविष्यवाण्यांमुळे त्यांना “बाल्कनचे नास्त्रेदमस” असे संबोधले जाते. युद्धे, आर्थिक संकटे, नैसर्गिक आपत्ती आणि जागतिक उलथापालथींचे त्यांनी केलेले भाकीत अनेक वेळा खरे ठरल्याचा दावा केला जातो. त्यामुळे त्यांच्या प्रत्येक विधानाकडे जगभरातील लोक गांभीर्याने पाहतात.
२०२६ संदर्भातील त्यांच्या एका भविष्यवाणीने सध्या पुन्हा खळबळ उडवली आहे. त्यांनी ‘कॅश क्रॅश’ म्हणजेच रोख पैशांचे महत्त्व कमी होऊन आर्थिक अस्थिरता वाढेल, असा इशारा दिला होता. कागदी चलनावरचा विश्वास ढासळेल आणि लोक सुरक्षित गुंतवणुकीच्या पर्यायांचा शोध घेतील, असे त्यांनी सूचित केल्याचे मानले जाते.
दरम्यान, सध्या जागतिक अर्थव्यवस्था महागाई, मंदीची भीती, शेअर बाजारातील चढ-उतार आणि भू-राजकीय तणावामुळे डळमळीत आहे. अमेरिका-युरोपमधील व्याजदर वाढ, युद्धजन्य परिस्थिती आणि डॉलरमधील अस्थिरता याचा थेट परिणाम सोन्या-चांदीसारख्या मौल्यवान धातूंवर होताना दिसत आहे.
गेल्या काही महिन्यांत सोन्याच्या दराने विक्रमी उसळी घेतली आहे. एमसीएक्सवर सोन्याचा दर प्रति १० ग्रॅम सुमारे १.८० लाख रुपयांपर्यंत पोहोचल्याची नोंद आहे, तर चांदीने ४ लाख रुपये प्रति किलोचा टप्पा पार करत गुंतवणूकदारांना आश्चर्यचकित केले आहे. या ऐतिहासिक दरवाढीमुळे सामान्य ग्राहकांपासून मोठ्या गुंतवणूकदारांपर्यंत सर्वांचे लक्ष पुन्हा मौल्यवान धातूंवर केंद्रीत झाले आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, अनिश्चिततेच्या काळात सोने-चांदी ‘सेफ हेवन’ म्हणून ओळखले जातात. बँक एफडी, रोख रक्कम किंवा शेअर बाजारातील गुंतवणुकीपेक्षा धातूंमध्ये स्थिरता अधिक असल्याने लोक त्याकडे वळतात. डिजिटल व्यवहार वाढत असताना रोख चलनाचा वापर कमी होतोय, हेही बाबा वेंगांच्या भविष्यवाणीशी साधर्म्य दर्शवणारे असल्याचे बोलले जात आहे.
तथापि, अर्थतज्ज्ञांचे मत आहे की अशा भविष्यवाण्यांवर पूर्ण विश्वास ठेवण्यापेक्षा बाजारातील वास्तव आणि आर्थिक धोरणांचा अभ्यास करून गुंतवणूक करणे अधिक योग्य आहे. तरीही सोन्या-चांदीतील वाढत्या मागणीमुळे ‘कॅश क्रॅश’ची चर्चा अधिक रंगू लागली आहे.
आगामी काळात सोन्या-चांदीचे दर आणखी वाढतील का, की बाजार स्थिरावेल, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. मात्र एक गोष्ट निश्चित — आर्थिक अस्थिरतेच्या छायेत सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून मौल्यवान धातूंना पुन्हा एकदा ‘सुवर्णकाळ’ प्राप्त होताना दिसत आहे.
