पुणे पोलिसांची ‘एनकाउंटर स्पेशल’ धोरण पुन्हा अंमलात – १९ व्या एनकाउंटरने पुन्हा खळबळ!

पुणे | प्रतिनिधी विशेष :- पुणे शहर आणि पिंपरी-चिंचवड परिसरात गुन्हेगारी टोळ्यांना वचक बसावा यासाठी पुणे पोलिसांनी १९८३ पासून आतापर्यंत तब्बल १९ पोलिस एनकाउंटर केले आहेत. संघटित गुन्हेगारीविरोधातील ही धोरणात्मक कारवाई पुणे मेट्रोपॉलिटन क्षेत्रातील सुरक्षिततेसाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरली आहे.

२०२५ : ‘टिपू पठाण टोळी’चा शाहरुख ऊर्फ अट्टी रहिम शेखचा एनकाउंटर

गेल्या रविवारी (१६ जून २०२५) सोलापूरमध्ये झालेल्या शाहरुख ऊर्फ अट्टी रहिम शेख या टिपू पठाण टोळीच्या गुंडाचा एनकाउंटर हा पुणे पोलिसांच्या इतिहासातील १९ वा अधिकृत एनकाउंटर ठरला. सोलापूरमध्ये लपलेला असलेल्या शाहरुखने पोलिसांवर गोळीबार केल्याने पोलिसांनी आत्मसंरक्षणात प्रत्युत्तरादाखल गोळीबार केला आणि त्यात तो जखमी होऊन उपचारादरम्यान मरण पावला.

अपर पोलीस आयुक्त (गुन्हे) पंकज देशमुख यांनी सांगितले की, “शहराबाहेर लपलेल्या या कुख्यात गुंडाची माहिती मिळाल्यानंतर आमचे पथक सोलापूरला गेले. त्याने पोलिसांवर हल्ला केल्यामुळे आत्मरक्षणासाठी गोळीबार करावा लागला.”

 मागील १६ वर्षांत शांतता, आता पुन्हा एनकाउंटरची रणनीती

गेल्या १६ वर्षांत एकाही अधिकृत एनकाउंटरची नोंद नव्हती. शेवटचा एनकाउंटर २००९ मध्ये चांदणी चौकात झाला होता, जेव्हा गुंड राहुल कांधारे याला पोलिसांनी गोळ्या घालून ठार केले होते. आता २०२५ मध्ये हा खंडित झालेला सिलसिला पुन्हा सुरू झाला आहे, आणि गुन्हेगारी टोळ्यांवर पोलिसांचा दबाव वाढल्याचे स्पष्ट होते.

 पुणे पोलिसांचे एनकाउंटर इतिहास – एका कट्टर धोरणाची कथा

 कायदेशीरता व मानवाधिकारांचं द्वंद्व

एनकाउंटर म्हणजेच ‘खाकी’चा ‘कायदा’ की ‘बेकायदा’? या विषयावर अनेक वर्षांपासून चर्चा सुरू आहे. ज्येष्ठ गुन्हेगारी वकील मिलिंद पवार म्हणतात, “ही धोरणं संघटित गुन्हेगारीला रोखण्यासाठी कठोर असली, तरी अनेकवेळा यावर न्यायालयीन प्रश्न उपस्थित होतात. काही मानवाधिकार संघटनांनी याला ‘अतिरिक्त न्यायबाह्य हत्या’ म्हटले आहे.”

 गुन्हेगारांचे क्षेत्र बदलले पण धोका कायम

१९९५ च्या सुमारास पुण्यातील जमीन किंमतींमध्ये झालेल्या वाढीनंतर गुन्हेगारी टोळ्यांनी आपलं लक्ष रिअल इस्टेटमध्ये वळवले. त्यामुळे जमीन बळकावणे, जबरदस्ती व्यवहार, वसुली हे प्रकार वाढले. काही गुन्हेगारांनी राजकारण, बांधकाम व्यवसायातही पाय रोवले. मात्र त्यांच्या पार्श्वभूमीमुळे समाजातील शांततेला कायम धोका राहिला.

 काय म्हणतात गुन्हे शाखेचे अधिकारी?

गुन्हे शाखेच्या अधिकाऱ्यांच्या मते, “शहरात आणि परिसरात काही ठिकाणी पुन्हा टोळीगट सक्रीय होताना दिसत आहेत. त्यामुळे परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी कठोर कारवाई अपरिहार्य ठरत आहे. गुन्हेगारीला मूठमाती देण्यासाठी एनकाउंटर हे एक अखेरचे, पण प्रभावी पाऊल आहे.”

 निष्कर्ष : कायद्याच्या मर्यादेत कठोर कारवाई गरजेची

पुणे पोलिसांनी गेले काही दशके कठोर भूमिकेने संघटित गुन्हेगारीला जबर झटका दिला आहे. मात्र, एनकाउंटर धोरणावर पारदर्शकता आणि कायदेशीरतेचा तोल राखणंही तितकंच महत्त्वाचं ठरतं. यापुढील काळात पोलीस-जनता यांच्यात विश्वासाचा सेतू टिकवूनच हे धोरण राबवावं लागेल.