नवी दिल्ली: राजधानीतील भारत मंडपम येथे ‘इंडिया AI इम्पॅक्ट एक्स्पो २०२६’चे उत्साहात उद्घाटन करण्यात आले. देशभरातून आलेले नवोन्मेषक, संशोधक, स्टार्टअप संस्थापक, तंत्रज्ञान तज्ज्ञ आणि विद्यार्थ्यांच्या उपस्थितीत हा सोहळा पार पडला. या प्रदर्शनातून भारतातील कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रातील झपाट्याने होत असलेली प्रगती आणि जागतिक स्तरावर नेतृत्व करण्याची क्षमता अधोरेखित झाली.
उद्घाटनप्रसंगी उपस्थितांशी संवाद साधताना भारतीय प्रतिभा, संशोधनक्षमता आणि नवोन्मेष यांची ताकद अधोरेखित करण्यात आली. “AI ही केवळ तांत्रिक क्रांती नसून सामाजिक परिवर्तनाचे प्रभावी साधन आहे. भारतात विकसित होणारे उपाय केवळ देशासाठीच नव्हे तर संपूर्ण जगासाठी दिशा देणारे ठरतील,” असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला.
एआयच्या विविध क्षेत्रांतील अनुप्रयोगांचे सादरीकरण
या एक्स्पोमध्ये आरोग्य, शेती, शिक्षण, स्मार्ट शहरे, संरक्षण, वित्तीय सेवा आणि भाषा तंत्रज्ञान यांसारख्या विविध क्षेत्रांतील एआय-आधारित उपायांचे प्रात्यक्षिक सादर करण्यात आले. भारतीय स्टार्टअप्सनी विकसित केलेल्या अनेक अभिनव प्रकल्पांनी देशातील तंत्रज्ञान क्षेत्राची ताकद दाखवून दिली.
विशेषतः ग्रामीण भागातील आरोग्यसेवा सुधारण्यासाठी एआय-आधारित निदान प्रणाली, शेतकऱ्यांसाठी हवामान व पीक अंदाज मॉडेल्स, तसेच भारतीय भाषांमध्ये संवाद साधणाऱ्या एआय प्लॅटफॉर्म्सने उपस्थितांचे लक्ष वेधले.
‘AI फॉर ऑल’ ते ‘AI फॉर वर्ल्ड’
भारताने ‘AI फॉर ऑल’ या मंत्रासोबत आता ‘AI फॉर वर्ल्ड’ या व्यापक दृष्टीकोनाचा स्वीकार केला आहे. भारतातील मोठी युवा लोकसंख्या, वेगाने वाढणारी डिजिटल पायाभूत सुविधा आणि स्टार्टअप इकोसिस्टममुळे एआय क्षेत्रात भारत जागतिक केंद्र बनण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे.
स्टार्टअप्स आणि संशोधनाला चालना
या एक्स्पोच्या माध्यमातून शासकीय संस्था, खासगी उद्योग आणि शैक्षणिक क्षेत्र यांच्यात सहकार्य वाढवण्यावर भर देण्यात आला. एआय संशोधनासाठी निधी, कौशल्यविकास कार्यक्रम आणि आंतरराष्ट्रीय भागीदारी यांची घोषणा करण्यात आली.
भारत मंडपम येथे भरलेला हा तंत्रज्ञान महोत्सव देशाच्या नवोन्मेषी क्षमतेचा आणि भविष्याभिमुख दृष्टीकोनाचा उत्सव ठरला. एआयच्या माध्यमातून भारत जागतिक समस्यांवर प्रभावी उपाय सुचवणारा देश म्हणून पुढे येत आहे.
