पुणे : तब्बल नऊ वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर पार पडलेल्या महाराष्ट्रातील ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांची मतमोजणी आज (९ फेब्रुवारी) सकाळी १० वाजता सुरू झाली असून जिल्हा परिषद व पंचायत समित्यांमधील सत्तासमीकरणांवर सर्वांचे लक्ष लागले आहे. राज्यातील १२ जिल्हा परिषद आणि १२५ पंचायत समित्यांसाठी ७ फेब्रुवारी रोजी मतदान पार पडले होते. पुणे विभागासह अनेक भागांत २०१७ नंतर प्रथमच या निवडणुका होत असल्याने राजकीय वातावरण चांगलेच तापले आहे. मुळात या निवडणुका ५ फेब्रुवारीला होणार होत्या; मात्र २८ जानेवारी रोजी झालेल्या दुर्दैवी विमान अपघातात उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे निधन झाल्याने राज्यात तीन दिवसांचा शोक जाहीर करण्यात आला आणि मतदान पुढे ढकलण्यात आले. त्यामुळे या निवडणुकांना भावनिक आणि राजकीय अशा दोन्ही बाजूंनी वेगळे महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
या निवडणुकीत एकूण ७,४३८ उमेदवार रिंगणात उतरले आहेत. यामध्ये जिल्हा परिषदेच्या ७३१ जागांसाठी २,६२४ उमेदवार तर पंचायत समित्यांच्या १,४६२ जागांसाठी ४,८१४ उमेदवारांनी आपले नशीब आजमावले आहे. महिलांसाठी मोठ्या प्रमाणावर आरक्षण देण्यात आले असून, जिल्हा परिषदेत ३६९ तर पंचायत समित्यांमध्ये ७३१ जागा महिलांसाठी राखीव आहेत. अनुसूचित जाती, जमाती आणि इतर मागासवर्गीयांसाठीही मोठ्या प्रमाणावर जागा आरक्षित करण्यात आल्या आहेत.
सुरुवातीच्या कलांनुसार जिल्हा परिषद निवडणुकीत राष्ट्रवादी काँग्रेसने ४ जागांवर आघाडी घेतल्याचे चित्र दिसत आहे. मात्र अंतिम निकालासाठी अजून वेळ लागणार असून मतमोजणी केंद्रांबाहेर कार्यकर्त्यांची मोठी गर्दी पाहायला मिळत आहे. मतदान सुरळीत पार पडावे यासाठी राज्य निवडणूक आयोगाने व्यापक तयारी केली होती. तब्बल २५,४७१ मतदान केंद्रांवर १.२८ लाख कर्मचारी आणि पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला होता. १२५ निवडणूक निर्णय अधिकाऱ्यांच्या देखरेखीखाली संपूर्ण प्रक्रिया पार पडली.
२०१७ च्या निकालांकडे पाहिल्यास पुणे जिल्हा परिषदेत राष्ट्रवादी काँग्रेसने ७५ पैकी ४४ जागा जिंकत स्पष्ट वर्चस्व सिद्ध केले होते. शिवसेनेला १३, भाजप व काँग्रेसला प्रत्येकी ७ जागा मिळाल्या होत्या. पंचायत समित्यांमध्येही राष्ट्रवादीने १५० पैकी तब्बल ७८ जागांवर विजय मिळवत ग्रामीण भागात आपली पकड मजबूत ठेवली होती. त्यामुळे यंदाही राष्ट्रवादीचा प्रभाव कायम राहणार की विरोधक समीकरणे बदलणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
जुन्नर, आंबेगाव, शिरूर, खेड, मावळ, मुळशी, हवेली, दौंड, पुरंदर, वेल्हे, भोर, बारामती आणि इंदापूर या १३ पंचायत समित्यांमध्ये चुरशीची लढत पाहायला मिळत आहे. भाजप, शिवसेना, काँग्रेस आणि स्थानिक आघाड्या राष्ट्रवादीच्या बालेकिल्ल्यात घुसखोरी करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. बदलते राजकीय समीकरणे, नवीन नेतृत्व आणि मतदारांचा कल यामुळे निकाल अनिश्चित मानले जात आहेत.
ग्रामीण विकास, पाणीपुरवठा, रस्ते, शिक्षण, आरोग्य आणि शेतीसारख्या प्रश्नांवर या निवडणुकीचा मोठा परिणाम होणार आहे. त्यामुळे केवळ राजकीय पक्षच नव्हे तर सर्वसामान्य नागरिकही उत्सुकतेने निकालाची वाट पाहत आहेत. आजच्या मतमोजणीनंतर पुणे जिल्ह्यातील ग्रामीण सत्तेचा कौल स्पष्ट होणार असून आगामी राजकीय दिशा ठरणार आहे.
