देशभरात सणासुदीच्या खरेदीचा उत्साह शिगेला पोहोचला असताना, डिजिटल अर्थव्यवस्थेतही इतिहास रचला गेला आहे. UPI (युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस) प्रणालीद्वारे ऑक्टोबर महिन्यात तब्बल २७.२८ लाख कोटी रुपयांचे विक्रमी व्यवहार झाले आहेत. ही आकडेवारी मागील सर्व महिन्यांचा विक्रम मोडणारी ठरली असून, देशातील डिजिटल अर्थव्यवस्थेवरील विश्वास आणि लोकांचा सहभाग किती वाढला आहे, याचा प्रत्यय यातून येतो.
🔹 सणासुदीचा परिणाम: दसरा आणि दिवाळीपूर्वीच्या खरेदीच्या पार्श्वभूमीवर ग्राहकांनी मोठ्या प्रमाणावर ऑनलाइन पेमेंट्स केले. किराणा दुकानांपासून ते दागिन्यांच्या शोरूमपर्यंत सर्वच स्तरावर UPI व्यवहारांत झपाट्याने वाढ झाली.
🔹 व्यवहारांची संख्याही विक्रमी: NPCI (नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया) च्या आकडेवारीनुसार, ऑक्टोबर महिन्यात १५ अब्जांहून अधिक व्यवहार UPI द्वारे पूर्ण झाले. या व्यवहारांची एकूण रक्कम २७.२८ लाख कोटी रुपये इतकी झाली — जी UPI सुरू झाल्यापासूनचा सर्वात मोठा आकडा आहे.
🔹 डिजिटल इंडिया मोहिमेचे यश: सरकारच्या ‘डिजिटल इंडिया’ उपक्रमामुळे देशात नगदी व्यवहारांपेक्षा डिजिटल पेमेंट्सला प्राधान्य देणारे ग्राहक वाढले आहेत. PhonePe, Google Pay, Paytm यांसारख्या अॅप्समुळे ग्रामीण भागातही डिजिटल व्यवहार सहजतेने होत आहेत.
🔹 आर्थिक पारदर्शकतेकडे वाटचाल: डिजिटल व्यवहारांमुळे पारदर्शकता, करआकारणीतील सुलभता आणि काळ्या पैशावर नियंत्रण यासारखे सकारात्मक बदल घडताना दिसत आहेत. बँकिंग क्षेत्र आणि फिनटेक उद्योगासाठी ही वाढ प्रेरणादायी आहे.
🔹 तज्ञांचे मत: आर्थिक तज्ञांच्या मते, भारतात डिजिटल पेमेंट्सचा हा वाढता वेग केवळ तंत्रज्ञान नव्हे तर ग्राहकांचा बदलता दृष्टिकोन आणि सोयीसुविधांचा स्वीकार दर्शवतो. पुढील काही वर्षांत UPI व्यवहार ५० लाख कोटी रुपयांच्या पलीकडे जाण्याची शक्यता आहे.
