पुणे : शहरातील प्रतिष्ठित मॉडर्न आर्ट्स, सायन्स अॅण्ड कॉमर्स कॉलेज, शिवाजीनगर हे सध्या एका गंभीर वादाच्या भोवऱ्यात सापडले आहे. माजी विद्यार्थी प्रेम बिऱ्हाडे याने केलेल्या आरोपानंतर या प्रकरणाने महाराष्ट्रभर चर्चा रंगवली आहे. बिऱ्हाडे याचा दावा आहे की, कॉलेज प्रशासनाने जातीय भेदभावामुळे त्याच्या शैक्षणिक कागदपत्रांची पडताळणी (Verification) न केल्याने त्याला लंडनमधील हीथ्रो एअरपोर्टवरील मोठी नोकरी गमवावी लागली.
हा दावा सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर वाद अधिक पेटला आणि वंचित बहुजन आघाडीचे अध्यक्ष प्रकाश आंबेडकर यांनी थेट मैदानात उतरून कॉलेज प्रशासनावर गंभीर आरोप केले. त्यांनी हा प्रकार “जातीय पूर्वग्रहाचा स्पष्ट नमुना” असल्याचे म्हटले.
प्रेम बिऱ्हाडेचा आरोप — ‘जात विचारली, व्हेरिफिकेशन थांबवलं!’
प्रेम बिऱ्हाडे हा दलित समाजातील असून, त्याने म्हटले की, “ब्रिटनमधील नोकरीसाठी कॉलेजकडून व्हेरिफिकेशन पत्र आवश्यक होते. परंतु कॉलेज प्रशासनाने जात विचारून कागदपत्र तपासणी थांबवली. यामुळे माझ्या आयुष्याची मोठी संधी हुकली.” बिऱ्हाडेच्या या विधानाने विद्यार्थ्यांमध्ये संतापाची लाट पसरली असून, अनेक सामाजिक संघटना त्याच्या समर्थनासाठी पुढे आल्या आहेत.
प्रकाश आंबेडकरांचा थेट प्रहार
प्रकाश आंबेडकर यांनी ‘X’ (ट्विटर) वर प्राचार्या डॉ. निवेदिता जी. एकबोटे यांच्यावर टीका करत म्हटले की,
“मॉडर्न कॉलेज प्रशासनाने प्रेम बिऱ्हाडे या दलित विद्यार्थ्याला केवळ त्याच्या जातीमुळे नकार दिला. डॉ. एकबोटे या भाजयुमोच्या महाराष्ट्र उपाध्यक्षा असून, त्यांच्या विचारधारेमुळे दलित, ओबीसी, एससी विद्यार्थ्यांविरोधात पूर्वग्रहदूषित वर्तन केले जात आहे.” आंबेडकरांनी पुढे म्हटले की, “लंडनला शिक्षणासाठी जाताना या विद्यार्थ्याला पूर्वी व्हेरिफिकेशन देण्यात आले होते, पण नोकरीसाठी मागणी करताच जातीची चौकशी करण्यात आली, हा प्रकार मनुवादी मानसिकतेचा नमुना आहे.”
प्राचार्य डॉ. निवेदिता एकबोटे यांचे स्पष्टीकरण
या सर्व आरोपांना प्रत्युत्तर देत प्राचार्य डॉ. निवेदिता एकबोटे यांनी पत्रकार परिषद घेत आपली भूमिका स्पष्ट केली. त्यांनी म्हटले की — “हे सर्व आरोप पूर्णपणे खोटे आहेत. महाविद्यालयात कधीही जातीवर आधारित भेदभाव झालेला नाही. आमची संस्था समानता, शिक्षण आणि सामाजिक न्यायाच्या मूल्यांवर चालते.”
प्राचार्यांच्या म्हणण्यानुसार —
विद्यार्थ्याला यापूर्वी तीन वेळा LOR आणि बोनाफाईड प्रमाणपत्र देण्यात आले होते.
परंतु अलीकडे मागवलेल्या ‘Education Reference’ ला त्याच्या शिस्त आणि वर्तनातील त्रुटीमुळे नकार देण्यात आला. हा निर्णय संस्थेच्या धोरणांवर आधारित व्यावसायिक निर्णय असून, कोणत्याही जातीचा संबंध नाही. विद्यार्थ्याने सोशल मीडियावर चिथावणीखोर पोस्ट करून सायबर छळ केला, असा आरोपही त्यांनी केला. त्यांनी भारतीय दंड संहिता (IPC) आणि IT Act अंतर्गत कायदेशीर कारवाई करण्याची मागणी केली आहे.
वंचित बहुजन आघाडीचे आंदोलन
या प्रकरणानंतर वंचित बहुजन आघाडी प्रणित सम्यक विद्यार्थी संघटनेने कॉलेजसमोर तीव्र आंदोलन केले. ‘प्रेम बिऱ्हाडेला न्याय मिळावा!’, ‘जातीय अन्याय बंद करा!’ अशा घोषणांनी परिसर दणाणून गेला. विद्यार्थ्यांनी प्राचार्यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली असून, शासनाने चौकशी समिती नेमावी अशीही मागणी केली आहे.
घटनेचा व्यापक परिणाम
या प्रकरणाने शिक्षण क्षेत्रात जातीय भेदभाव, प्रशासकीय पारदर्शकता आणि नैतिक जबाबदारी या विषयांवर नवी चर्चा पेटवली आहे. अनेक सामाजिक संघटनांनी या घटनेचा निषेध करत “शिक्षणात समानतेचा अधिकार हा केवळ कायद्यात नाही, तर व्यवहारातही दिसला पाहिजे” असा संदेश दिला आहे.
संभाव्य पुढील पावले
राज्य शासनाने या प्रकरणाची दखल घेतल्यास स्वतंत्र चौकशी समिती नेमली जाऊ शकते. तर कॉलेज प्रशासनाने कायदेशीर लढाईसाठी तयारी सुरू केली आहे.
