पर्यावरण संतुलन राखण्यासाठी मावळ तालुक्यात एक महत्त्वपूर्ण आणि ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला आहे. सह्याद्री देवराई संस्था आणि पुणे उपवनसंरक्षक कार्यालय (पुणे विभाग) यांच्यातील करारावर आमदार सुनील शेळके यांच्या उपस्थितीत स्वाक्षरी करण्यात आली. या करारानंतर सोमाटणे, गहुंजे आणि भंडारा डोंगर परिसरात विदेशी वृक्षांची जागा भारतीय स्थानिक प्रजाती घेणार आहेत.
गेल्या काही दशकांत सबबाबूल, ग्लिरिसीडिया यांसारख्या विदेशी जातींचा परिसरात मोठ्या प्रमाणावर प्रसार झाला. ही झाडे दिसायला दाट असली तरी प्रत्यक्षात जमिनीतील पाण्याचा अति वापर करतात, मातीची सुपीकता कमी करतात आणि स्थानिक प्रजातींचा नायनाट करतात. परिणामी जैवविविधतेला गंभीर धोका निर्माण होतो. पक्षी आणि प्राण्यांच्या नैसर्गिक अधिवासावर परिणाम होत असल्याने या परिसंस्थेत असंतुलन दिसून येत आहे.
या उपक्रमाअंतर्गत आता पिंपळ, वड, उंबर, कडुलिंब, आवळा, जांभूळ, आंबा यांसारख्या भारतीय वृक्षांची लागवड केली जाणार आहे. या झाडांचे फायदे अनेक आहेत – 1️⃣ पक्षी व प्राण्यांसाठी नैसर्गिक अधिवास निर्माण होईल. 2️⃣ जमिनीची पाणी साठवण क्षमता वाढेल आणि टंचाई कमी होईल. 3️⃣ मातीची धूप रोखली जाईल. 4️⃣ हवेतील प्रदूषण कमी होऊन वातावरण शुद्ध होईल. 5️⃣ स्थानिक जैवविविधतेचा समतोल पुन्हा प्रस्थापित होईल.
आमदार सुनील शेळके यांनी या उपक्रमाचे कौतुक करताना सांगितले की, “हे केवळ वृक्षलागवडीचे काम नाही, तर पुढील पिढ्यांसाठी पर्यावरण वाचवण्याचे महत्त्वाचे पाऊल आहे. स्थानिक प्रजातींची लागवड ही खरी संपत्ती आहे.”
या निर्णयामुळे मावळ तालुक्यात पर्यावरण संवर्धनाचा नवा अध्याय सुरू होणार असून, स्थानिक नागरिकांनीही या उपक्रमात सक्रिय सहभाग घ्यावा असे आवाहन करण्यात आले आहे.
