नवी मुंबईतील वाढत्या लोकसंख्येला आणि औद्योगिक-वसाहती विकासाला आवश्यक असलेला पाणीपुरवठा सुरळीत करण्यासाठी सिडको (CIDCO) ने मोठ्या प्रमाणात जलसंपदा पायाभूत प्रकल्प हाती घेतले आहेत. २०५० पर्यंत नवी मुंबईला १,२५७ दशलक्ष लिटर दररोज (MLD) पाण्याची गरज भासणार आहे आणि ही मागणी पूर्ण करण्यासाठी सिडकोची अनेक महत्त्वाची कामे वेगात सुरू आहेत.
🔹 Hetawane पाणीपुरवठा योजनेचा विस्तार
सध्या हेटवणे पाणीपुरवठा योजना चार टप्प्यांमध्ये राबविली जात असून, ही योजना जून २०२९ पर्यंत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे.
पाणी प्रक्रिया केंद्राची ४१% प्रगती
कच्च्या पाण्याचा बोगदा ८.५% पूर्ण
शुद्ध पाण्याच्या बोगद्याचे २५.७% काम पूर्ण
🔹 कोंधणे आणि बलगंगा प्रकल्प
नवीन जलस्रोत म्हणून उल्हास नदीवर कोंधणे धरण विकसित केले जात आहे.
प्रारंभी २५० MLD पाणीपुरवठा
नंतर क्षमतेत वाढ करून ३५० MLD
कोंधणे आणि बलगंगा दोन्ही प्रकल्प ४-५ वर्षांत पूर्ण होणार
🔹 हेटवणे धरणातून अतिरिक्त पाणी
ऑगस्ट २०२० मध्ये महाराष्ट्र सरकारने १२० MLD अतिरिक्त पाणी मंजूर केले
सिडकोने यासाठी ₹११९.८० कोटींचे भरणे केले
पाणीपुरवठा प्रणालीचे पुनर्रचना आणि सुधारणा करण्यासाठी तज्ज्ञ सल्लागार नियुक्त
🔹 अभियांत्रिकी क्षेत्रात राष्ट्रीय विक्रम!
Afcons Infrastructure Ltd सोबतच्या भागीदारीत सिडकोने Tunnel Boring Machine (TBM) ‘Flamingo’ द्वारे भुयारी बोगद्यांची निर्मिती करताना राष्ट्रीय विक्रम नोंदवले आहेत.
एका दिवसात ५३ मीटर खोदकामाचा विक्रम (मार्च २०२५)
एका महिन्यात ७१४ मीटर खोदकामाचा राष्ट्रीय विक्रम (मे २०२५)
🔹 भविष्यातील विकास प्रकल्पांना चालना
सिडकोचे व्यवस्थापकीय संचालक विजय सिंगल यांनी सांगितले की, “आम्ही केवळ आजच्या गरजा नाही तर भविष्यासाठीही भक्कम पायाभूत सुविधा उभारतो आहोत.” या जलप्रकल्पांमुळे पुढील क्षेत्रांना लाभ होणार आहे:
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
NAINA प्रकल्प
मोठ्या गृहनिर्माण वसाहती
निष्कर्ष:
सिडकोच्या या महत्त्वाकांक्षी जलप्रकल्पांमुळे नवी मुंबईला आगामी वर्षांमध्ये शाश्वत आणि पुरेसा पाणीपुरवठा मिळणार आहे. यामुळे शहराचा सर्वांगीण विकास शक्य होणार असून औद्योगिक गुंतवणूक, विमानतळ आणि घरे या सर्व क्षेत्रात स्थैर्य येणार आहे.
