मुंबई – राज्यात पाणी टंचाईचा ताण वाढत असताना, ब्र्हाह्मुम्बै महापालिकेने (BMC) रिंगवेल आणि बोरवेल मालकांना Central Ground Water Authority (CGWA) च्या २०२० च्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्यासाठी दिलेले नोटिस दोन महिन्यांसाठी स्थगित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा निर्णय महापालिकेने शुक्रवारी जाहीर केला.
मुख्यमंत्र्यांनी घेतली हस्तक्षेपाची पावलं शुक्रवारी सायंकाळी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी Gagrani (BMC आयुक्त) यांच्याशी चर्चा करत हा विषय उचलला. उन्हाळा सुरू झाला असून अनेक भागात पाणी टंचाई भासत असल्याची नोंद घेतली. “समाधान शोधायचं आहे… BMC आयुक्तांशी बोललो,” असे फडणवीस यांनी त्यांच्या X (पूर्वीचं Twitter) अकाउंटवर नमूद केले.
टँकर मालकांची संप अजूनही सुरू दरम्यान, BMCच्या नोटिसच्या निषेधार्थ मुंबई वॉटर टँकर असोसिएशन (MWTA) ने १० एप्रिलपासून अनिश्चितकाळीन टँकर संपची घोषणा केली आहे. या संपेमुळे संपूर्ण शहरात पाणीपुरवठा खंडित होत असून नागरिकांना दिवसेंदिवस त्रास वाढतोय.
MWTA नेलेला थेट बंदीचा इशारा “CGWA मार्गदर्शक तत्त्वं आमच्यासाठी पाळणं शक्य नाही, दोन महिन्यांनीही लागू करू इच्छित नाही,” MWTA प्रवक्ते अंकुर शर्मा म्हणाले. त्यांनी महापालिकेच्या धोरणावर कठोर टीका केली आणि पाणीवाटपात स्वातंत्र्य हक्क म्हणून राखण्याची मागणी पुन्हा एकदा केली.
नागरिकांवर होणारा परिणाम टँकर संपामुळे उपनगरातील अनेक भाग, जसे की वसई– विरार, ठाणे आणि मुंबईच्या पूर्वेकडील भाग, पाण्याच्या तुटवड्याने ग्रासले जात आहेत. वृद्ध–बालक, रुग्ण आणि अशक्त लोकांना दिवसभर पाण्याच्या टाक्यांच्या शोधात भटकावं लागत आहे.
BMC ची पुढील रणनीती BMC आयुक्तांच्या म्हणण्यानुसार, दोन महिन्यांच्या स्थगनानंतरही मार्गदर्शक तत्त्वे पाळली नाहीत तर कडक कारवाई करण्यात येईल. महापालिकेने जलाशय स्वच्छता मोहिमा, पाणीपुरवठा पाईपलाईन दुरुस्ती, आणि ग्रामिण भागात सोलर पंप लावण्याचे प्रकल्प हाती घेतले आहेत.
दीर्घकालीन उपाययोजना उत्तरेतील जिल्ह्यांतर्गत भूजल पुनर्भरणासाठी रेनवॉटर हार्वेस्टिंग बोरवेल, जलशोध प्रकल्प आणि पाणी ट्रीटमेंट प्लांट्स उभारण्याचे काम सुरू आहे. तसेच, मुंबईतील काही भागात समुद्रातील पाणू शोधन यंत्रणा लवकरच सुरू करण्याची योजना आहे.
नागरी दबाव आणि सामाजिक संघटनांची भूमिका पाणीप्रेमी संघटना आणि सामाजिक कार्यकर्ते महापालिकेवर जलसंपत्तीचे शाश्वत व्यवस्थापन करण्यासाठी दबाव वाढवत आहेत. “पाणी हक्काचा प्रश्न आहे, त्यासाठी नागरिकांनी जागरूक राहावे,” असे मुंबई जलसंवर्धन मंचाचे अध्यक्ष प्राजक्ता देशमुख यांनी आवाहन केले.
भविष्यातील अपेक्षा दोन महिन्यांच्या स्थगन काळात टँकर मालकांची संप संपुष्टात येईल अशी आशा BMC आणि सरकारने व्यक्त केली आहे. नागरिकांनीही पाणी बचतीचे पाऊल उचलून घरगुती रेनवॉटर हार्वेस्टिंग, टँकर ऐवजी शासकीय पुरवठ्यावर अवलंबून राहण्याचा आग्रह केला आहे.
