नवी दिल्ली – भारताच्या आर्थिक सुधारणांचे शिल्पकार आणि दोन वेळा देशाचे पंतप्रधान राहिलेले डॉ. मनमोहन सिंग (वय ९२) यांचे दीर्घ आजारानंतर गुरुवारी रात्री निधन झाले. त्यांच्या निधनाच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने सात दिवसांचा राष्ट्रीय दुखवटा पाळण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामध्ये सर्व शासकीय कार्यक्रम रद्द करण्यात आले आहेत.
डॉ. सिंग यांच्या निधनाने देशात शोककळा
डॉ. सिंग यांना गुरुवारी रात्री त्यांच्या निवासस्थानी बेशुद्ध झाल्यानंतर तातडीने दिल्लीतील एम्स रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. एम्सच्या बुलेटिननुसार, “घरीच त्यांना शुद्ध हरपल्यामुळे पुनरुज्जीवन उपाययोजना सुरू करण्यात आल्या. मात्र, सर्व प्रयत्नांनंतरही त्यांना वाचवणे शक्य झाले नाही.” रात्री ९.५१ वाजता त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.
सात दिवसांचा राष्ट्रीय दुखवटा
केंद्र सरकारच्या वतीने सात दिवसांचा राष्ट्रीय दुखवटा पाळला जाणार आहे. या कालावधीत सर्व सरकारी कार्यालये आणि इमारतींवर राष्ट्रीय ध्वज अर्ध्यावर राहील. तसेच, सर्व शासकीय कार्यक्रम रद्द करण्यात आले आहेत. यासोबतच, काँग्रेस पक्षाने देखील पुढील सात दिवस आपले सर्व कार्यक्रम, विशेषतः स्थापना दिनाचे आयोजन, स्थगित केले आहे.
आर्थिक सुधारणांचा शिल्पकार
डॉ. मनमोहन सिंग यांनी १९९१ मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंह राव यांच्या नेतृत्वाखाली अर्थमंत्री म्हणून कार्यभार सांभाळला. भारताला आर्थिक मंदीच्या गर्तेतून बाहेर काढत त्यांनी जागतिकीकरण व उदारीकरणाचे दरवाजे उघडले. त्यांच्या या क्रांतिकारी सुधारणांनी देशाच्या आर्थिक प्रगतीला नवा आयाम दिला.
काँग्रेस कार्यकारिणीची बैठक स्थगित
डॉ. सिंग यांच्या निधनाच्या वेळी काँग्रेस पक्षाची कार्यकारिणी बैठक कर्नाटकातील बेळगाव येथे सुरु होती. त्यांच्या निधनाची बातमी कळताच सर्व नेते दिल्लीकडे रवाना झाले.
डॉ. सिंग यांच्या कार्याचा आढावा
- पंतप्रधानपदाची धुरा: २००४-२०१४ या कालावधीत डॉ. सिंग यांनी भारताचे पंतप्रधान म्हणून काम पाहिले.
- आर्थिक क्षेत्रात योगदान: आर्थिक सुधारणांचे शिल्पकार म्हणून भारताच्या इतिहासात त्यांचे योगदान अजरामर राहील.
- साधेपणा आणि प्रामाणिकपणा: अत्यंत साधे जीवन आणि स्वच्छ प्रतिमा हे त्यांचे वैशिष्ट्य राहिले.
डॉ. मनमोहन सिंग यांचे निधन ही भारतीय राजकारण आणि आर्थिक क्षेत्रासाठी अपूरणीय हानी आहे. त्यांच्या स्मृतींना आदरांजली म्हणून देशभरातून शोक व्यक्त होत आहे.
