52 वर्षांनी ऑलिम्पिकमध्ये भारताने हॉकीमध्ये ऑस्ट्रेलियावर 3-2 ने विजय मिळवत ऐतिहासिक कामगिरी केली. या सामन्यात हरमनप्रीत सिंगने दोन गोल करत चमकदार प्रदर्शन केले. गोलकीपर पीआर श्रीजेश यांच्या उत्कृष्ट कामगिरीमुळे हा विजय साधता आला. प्रशिक्षक क्रेग फुल्टन यांच्या मार्गदर्शनाखाली टीम इंडियाने त्यांच्या शारीरिक तंदुरुस्ती आणि मानसिक सामर्थ्याचे दर्शन घडवले. यामध्ये मानसिक प्रशिक्षक पॅडी अप्टन यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान होते. आता भारताचा पुढील सामना उपांत्य फेरीत होणार आहे.
52 वर्षांनी भारताने ऑलिम्पिकमध्ये हॉकीत ऑस्ट्रेलियावर 3-2 ने विजय मिळवला – मागील विजय 1972 म्युनिक ऑलिम्पिकमध्ये मिळाला होता. कर्णधार हरमनप्रीत सिंगने दोन गोल करून संघाचे नेतृत्व केले आणि भारताला उपांत्यपूर्व फेरीसाठी आत्मविश्वास मिळवून दिला. गोलकीपर पीआर श्रीजेश, जो पॅरिस ऑलिम्पिकनंतर निवृत्त होणार आहे, त्याने गोलच्या रक्षणात टोकियो ऑलिम्पिकची आठवण करून दिली. ऑस्ट्रेलियासाठी त्याच्या भिंतीसारख्या रक्षणामुळे गोल करणे आव्हानात्मक ठरले.
पॅरिसमध्ये हरमनप्रीतच्या उत्कृष्ट फॉर्मचा प्रभाव स्पष्ट दिसला – भारताच्या 10 गोलांपैकी 6 गोल त्याच्याकडून आले. ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या सामन्यातही तो संघासाठी निर्णायक ठरला. पहिल्या तिमाहीत त्याने भारताचे आघाडीचे स्थान दुप्पट केले. नंतर, दुसऱ्या तिमाहीत ऑस्ट्रेलियाने प्रतिहल्ला करत सामना बरोबरीत आणण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा हरमनप्रीतने पुन्हा दोन गोलांनी भारताची आघाडी वाढवली.
प्रशिक्षक क्रेग फुल्टन यांच्या मार्गदर्शनाखाली, भारत हा स्पर्धेतील सर्वात तंदुरुस्त संघांपैकी एक आहे आणि याच तंदुरुस्तीचा परिणाम या सामन्यात दिसून आला. हरमनप्रीत म्हणाला, “तंदुरुस्ती ही केवळ शारीरिक नसून मानसिकही असते. जर तुम्ही पुरेसे तंदुरुस्त नसाल, तर शेवटच्या काही मिनिटांत तुम्ही लक्ष गमावता आणि पूर्वी भारताने अशा वेळेस गोल सोडले आहेत. आम्ही हेच बदलायचे होते, आणि प्रशिक्षक यावर वारंवार भर देत आहेत.”
भारतीय संघ मानसिकदृष्ट्याही अधिक मजबूत झाला आहे. मानसिक प्रशिक्षक पॅडी अप्टन यांचे सहकार्य यामध्ये महत्त्वपूर्ण ठरले आहे, ज्यामुळे खेळाडूंना दडपणाचा सामना करण्यास मदत झाली आहे. जरी भारताने मागील सामन्यात बेल्जियमविरुद्ध आघाडी घेतली असली तरी त्यांनी अखेरच्या मिनिटांत सामन्यात टिकून राहिले. या फॉर्ममध्ये असलेल्या भारताला उपांत्यपूर्व फेरीतील कोणत्याही प्रतिस्पर्ध्याची भीती नाही.
भारतीय संघाचे रक्षण तणावाखाली चांगले दिसले. ऑस्ट्रेलियाला बरोबरीसाठी फक्त एक गोल आवश्यक होता आणि खेळात सात मिनिटे शिल्लक होती. ही ती वेळ असते जेव्हा चुकीचे निर्णय होऊ शकतात आणि सामन्यातील केलेले सर्व चांगले काम वाया जाते. पण या संघाने असं होऊ दिलं नाही. त्यांच्या मते, खेळ संपेपर्यंत संपलेला नसतो.
टोकियो ऑलिम्पिकच्या कामगिरीची पुनरावृत्ती होऊ शकेल का? या प्रश्नाला भारताचा पहिला रक्षक अमित रोहिदास म्हणाला, “आम्ही मरायलाही तयार आहोत, पण कोणत्याही संघाला एक इंचही जमिन सोडणार नाही. आम्ही येथे चांगली कामगिरी करण्यासाठी आलो आहोत आणि एक गोष्ट आम्ही प्रत्येकाला सांगू शकतो की, प्रयत्नांची कमी होणार नाही.” फुल्टन यांना पदकाचे महत्त्व माहीत आहे, आणि ते त्यांच्या संघाला खूप पुढे विचार करण्याचे सल्ला देत नाहीत. काम अजून पूर्ण झालेले नाही आणि उपांत्यपूर्व फेरीपासून एक नवीन स्पर्धा सुरू होणार आहे. आता एक चूक संघाच्या संधींवर घातक ठरू शकते.
2023 भुवनेश्वर वर्ल्ड कपमधून लवकर बाहेर पडण्याच्या वेळी झालेली निराशा हरमनप्रीतच्या मनात अजूनही ताजी आहे. तो पुन्हा अशी भावना अनुभवू इच्छित नाही. आणि श्रीजेशचा हा अखेरचा नाच असल्याने, संघाला त्याच्यासाठी चांगली कामगिरी करण्याची संधी आहे. श्रीजेश म्हणाला, “प्रक्रियेमध्ये विश्वास ठेवा. काहीही झाले तरी मी त्यांना गोल करू देणार नाही. हे भारतासाठी आहे. आणि हे कोणीही बदलू शकत नाही.”
