पुणे : जिल्हा परिषद पुणे आणि Umed – Maharashtra State Rural Livelihoods Mission यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित ‘मिनी सरस सावित्री जत्रा २०२५-२६’ या विशेष प्रदर्शनाचे पुण्यात उत्साहात आयोजन करण्यात आले. ग्रामीण भागातील महिला बचत गटांच्या उत्पादनांना बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे आणि ग्रामीण संस्कृतीचा वारसा जतन करण्याच्या उद्देशाने हा उपक्रम राबविण्यात आला आहे.
या कार्यक्रमाला विविध मान्यवरांची उपस्थिती लाभली. कार्यक्रमात उपस्थित राहून मान्यवरांनी या अभिनव उपक्रमाचे कौतुक करत ग्रामीण महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी अशा उपक्रमांची आवश्यकता असल्याचे सांगितले. यावेळी उपस्थितांना संबोधित करताना त्यांनी सांगितले की, ग्रामीण महिलांच्या कौशल्याला योग्य व्यासपीठ मिळाल्यास त्या आर्थिकदृष्ट्या सक्षम होऊन कुटुंब व समाजाच्या प्रगतीत मोठे योगदान देऊ शकतात.
क्रांतिज्योती Savitribai Phule यांच्या नावाने आयोजित करण्यात आलेली ही मिनी सरस सावित्री जत्रा केवळ एक प्रदर्शन नसून महिलांना स्वावलंबी बनविणारी एक प्रेरणादायी चळवळ आहे. या जत्रेत सुमारे १५० हून अधिक महिला स्वयं सहाय्यता समूहांनी सहभाग घेतला असून त्यांनी तयार केलेल्या विविध उत्पादने, हस्तकला वस्तू, खाद्यपदार्थ, कपडे आणि ग्रामीण कलाकुसरीचे प्रदर्शन मांडले आहे.
या जत्रेत ग्रामीण संस्कृतीचे दर्शन घडविणाऱ्या विविध उपक्रमांचाही समावेश करण्यात आला आहे. पारंपरिक हस्तकला, ग्रामीण खाद्यसंस्कृती, स्थानिक उत्पादनांची विक्री तसेच महिलांनी तयार केलेल्या विविध वस्तूंचे स्टॉल्स नागरिकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र ठरत आहेत. या माध्यमातून शहरातील नागरिकांना ग्रामीण भागातील उत्पादनांची ओळख होण्यास मदत होत आहे.
कार्यक्रमादरम्यान अमृत महा आवास अभियान, महा आवास अभियान तसेच पंचायत राज अंतर्गत उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या गुणवंत अधिकारी व कर्मचाऱ्यांना पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले. त्यांच्या कार्याचा गौरव करताना ग्रामीण विकासासाठी त्यांचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे यावेळी नमूद करण्यात आले.
ग्रामीण भागातील महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी आणि त्यांच्या उत्पादनांना योग्य बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्यासाठी अशा जत्रा महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. स्वयं सहाय्यता समूहांद्वारे महिलांना रोजगाराच्या संधी मिळत असून त्यांच्या कुटुंबाच्या आर्थिक स्थितीतही सुधारणा होत आहे. यावेळी बोलताना मान्यवरांनी सांगितले की, नुकत्याच सादर करण्यात आलेल्या राज्याच्या अर्थसंकल्पामध्ये महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी विविध योजनांची तरतूद करण्यात आली आहे. त्यामध्ये लाडकी बहीण योजना, एकल महिला धोरण आणि लखपती दीदी योजना यांसारख्या उपक्रमांचा समावेश आहे. या योजनांमुळे राज्यातील महिलांच्या आर्थिक आणि सामाजिक सक्षमीकरणाला मोठी चालना मिळणार आहे.
तसेच राज्यातील १३ जिल्ह्यांमध्ये ‘उमेद मॉल’ सुरू करून ग्रामीण महिलांच्या उत्पादनांना कायमस्वरूपी बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. या उपक्रमामुळे ग्रामीण महिलांच्या व्यवसायाला नवी संधी मिळेल आणि त्यांचे उत्पन्न वाढण्यास मदत होईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला. या जत्रेमुळे ग्रामीण महिलांचा आत्मविश्वास वाढत असून आर्थिक स्वावलंबनाच्या दिशेने त्यांची वाटचाल अधिक मजबूत होत असल्याचे चित्र दिसून येत आहे. महिला बचत गटांच्या माध्यमातून ग्रामीण भागात सामाजिक आणि आर्थिक परिवर्तन घडवून आणण्याचे कार्य सातत्याने सुरू असल्याचेही यावेळी सांगण्यात आले.
