पुणे : Indian Railways कडून पुणे–लोणावळा रेल्वे मार्गावर मोठ्या प्रमाणात पायाभूत सुविधा उन्नतीकरणाचे काम सुरू असून जून 2026 पर्यंत या मार्गावरील गाड्यांचा कमाल वेग 130 किमी प्रतितास करण्याचे उद्दिष्ट आहे. या प्रकल्पामुळे प्रवासाचा वेळ सुमारे चार ते पाच मिनिटांनी कमी होणार असून दैनंदिन प्रवासी आणि लांब पल्ल्याच्या प्रवाशांना मोठा फायदा होणार आहे.
152 ट्रॅक किलोमीटरपैकी 132 पूर्ण
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पुणे–लोणावळा हा सुमारे 152 ट्रॅक किलोमीटरचा महत्त्वाचा विभाग आहे. यापैकी 132 ट्रॅक किलोमीटरवरील काम पूर्ण झाले असून उर्वरित काम जून 2026 पर्यंत पूर्ण करण्याचे नियोजन आहे. सध्या या मार्गावर गाड्या कमाल 110 किमी प्रतितास वेगाने धावतात; मात्र सुधारणा पूर्ण झाल्यानंतर 130 किमी प्रतितास वेगाने धावण्यास परवानगी मिळणार आहे.
ओव्हरहेड वायर बदल व ATD बसविणे
या प्रकल्पांतर्गत जुन्या ओव्हरहेड कॅटेनरी आणि कॉन्टॅक्ट वायरची अदलाबदल केली जात आहे. तसेच रेल्वे मस्तांवर ऑटोमेटेड टेन्शनिंग डिव्हाइसेस (ATDs) बसविण्यात येत आहेत. तापमानातील हंगामी बदलांमुळे ओव्हरहेड वायरमध्ये होणारा ताण-शिथिलपणा नियंत्रित ठेवण्यासाठी ही यंत्रणा उपयुक्त ठरणार आहे. यामुळे विजेचा पुरवठा अधिक स्थिर राहील आणि गाड्यांची धाव अधिक सुरक्षित व सुरळीत होईल.
रविवारी ‘ट्रॅफिक ब्लॉक’चा वापर
Pune Division of Indian Railways चे प्रवक्ते हेमंत कुमार बेहेरा यांनी सांगितले की, प्रवाशांना कमीत कमी गैरसोय व्हावी यासाठी बहुतांश काम रविवारी घेण्यात येणाऱ्या ट्रॅफिक ब्लॉकदरम्यान केले जात आहे. प्रकल्प नियोजनाप्रमाणे सुरळीत सुरू असून वेळेत पूर्ण करण्यासाठी विशेष पथके कार्यरत आहेत.
दैनंदिन प्रवाशांना दिलासा
Pune आणि Lonavala दरम्यान मोठ्या प्रमाणावर लोकल व एक्सप्रेस गाड्या धावतात. कार्यालयीन प्रवासी, विद्यार्थी तसेच मुंबईकडे जाणाऱ्या लांब पल्ल्याच्या गाड्यांसाठी हा मार्ग अत्यंत महत्त्वाचा आहे. वेगवाढीमुळे वेळेची बचत होईल, तसेच मार्गाची दीर्घकालीन कार्यक्षमता वाढेल, असा विश्वास अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केला आहे.
सुरक्षा व कार्यक्षमता वाढणार
या सुधारणा प्रकल्पामुळे केवळ वेगच वाढणार नाही, तर रेल्वे वाहतुकीची सुरक्षितता आणि विश्वसनीयताही अधिक मजबूत होईल. भविष्यात वाढत्या प्रवासी व मालवाहतुकीच्या गरजा लक्षात घेता हा उन्नतीकरण प्रकल्प महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
