नवी दिल्ली : एआय इम्पॅक्ट समिटच्या ‘लीडर्स प्लेनरी’ सत्रात जागतिक नेत्यांसमोर केलेल्या भाषणात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रात मानवी मूल्यांना केंद्रस्थानी ठेवून जागतिक परिसंस्था उभारण्याची गरज अधोरेखित करण्यात आली. तंत्रज्ञानातील प्रत्येक मोठा बदल मानवजातीसाठी आव्हानांसोबत संधीही घेऊन येतो, आणि एआयची वाढ ही अशाच ऐतिहासिक टप्प्यांपैकी एक असल्याचे नमूद करण्यात आले.
या परिषदेत विविध देशांचे धोरणकर्ते, तंत्रज्ञान क्षेत्रातील अग्रगण्य उद्योजक, संशोधक आणि उद्योगजगताचे प्रतिनिधी उपस्थित होते. चर्चेदरम्यान एआयचा वापर केवळ आर्थिक वाढीसाठी नव्हे, तर शिक्षण, आरोग्य, कृषी, हवामान बदल आणि सार्वजनिक सेवा यांसारख्या क्षेत्रांत व्यापक सामाजिक परिवर्तनासाठी व्हावा, यावर भर देण्यात आला.
“मानवजातीने प्रत्येक तांत्रिक उलथापालथीला संधीमध्ये रूपांतरित केले आहे. एआयचा उदय ही आणखी एक मोठी संधी आहे. मात्र, त्यासाठी योग्य वेळी योग्य निर्णय आणि सक्षम धोरणांची अंमलबजावणी आवश्यक आहे,” असे स्पष्ट करण्यात आले.
जागतिक स्तरावर एआय विकासात असमानता टाळण्यासाठी सर्वसमावेशक सहकार्याची गरज अधोरेखित करण्यात आली. विकसनशील देशांनाही एआय तंत्रज्ञानाचा समान लाभ मिळावा, डेटा गोपनीयता आणि सायबर सुरक्षा सुनिश्चित व्हावी, तसेच नैतिकतेचे निकष पाळले जावेत, यासाठी एकत्रित रोडमॅप तयार करण्याचे आवाहन करण्यात आले.
विशेषत: ‘ह्यूमन-सेंट्रिक एआय’ या संकल्पनेवर भर देत, तंत्रज्ञान हे मानवाच्या सक्षमीकरणासाठी असावे, मानवावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी नव्हे, असे स्पष्ट करण्यात आले. एआयमुळे रोजगाराचे स्वरूप बदलणार असले तरी योग्य कौशल्यविकास आणि प्रशिक्षणाच्या माध्यमातून नव्या संधी निर्माण करता येतील, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला.
तज्ज्ञांच्या मते, आगामी दशकात एआय जागतिक अर्थव्यवस्थेला नवे आयाम देईल. मात्र, त्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य, पारदर्शक धोरणे आणि संवेदनशील दृष्टीकोन आवश्यक आहे. योग्य निर्णय, योग्य वेळ आणि योग्य धोरणे यांचा संगम साधला तरच एआयचा परिणाम सकारात्मक आणि शाश्वत ठरेल.
