नवी मुंबई, २३ जून २०२५ – अदानी समूहाच्या नेतृत्वाखालील नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ प्रकल्पासाठी (NMIAL) तब्बल ₹57,333 कोटींचा भव्य पूंजी खर्च (CapEx) प्रस्तावित असून, २०२९-३० पर्यंत (FY30) या प्रकल्पाचे पहिले तीन टप्पे पूर्ण केले जाणार आहेत. यासंदर्भातील सादरीकरण Airports Economic Regulatory Authority (AERA) कडे करण्यात आले असून, त्यानंतर २० जून रोजी AERA ने तात्पुरत्या दरांची (tariff) मंजुरी दिली आहे.
या ग्रीनफिल्ड विमानतळ प्रकल्पाअंतर्गत दोन प्रवासी टर्मिनल्स, दुहेरी धावपट्ट्या, मल्टी-मोडल ट्रान्सपोर्ट हब, कार्गो टर्मिनल्स आणि मेट्रो कनेक्टिव्हिटी यांचा समावेश असलेली पायाभूत सुविधा तयार होणार आहे.
प्रवाशांसाठी शुल्क निश्चित
AERA ने गंतव्य प्रवाशांसाठी (User Development Fee – UDF) पुढीलप्रमाणे तात्पुरती दरमर्यादा मंजूर केली आहे:
देशांतर्गत प्रवासी: ₹620
आंतरराष्ट्रीय प्रवासी: ₹1,225
देशांतर्गत आगमन: ₹270
आंतरराष्ट्रीय आगमन: ₹525
हे शुल्क ऑगस्ट २०२५ पासून विमानतळ कार्यान्वित होईपर्यंत लागू राहील व ३१ मार्च २०२६ पर्यंत किंवा नियमित दर ठरवले जाईपर्यंत लागू असेल.
विकासाचे तीन टप्पे
पहिल्या दोन टप्प्यांमध्ये ₹22,531 कोटींची गुंतवणूक असून, यात 20 दशलक्ष प्रवाशांची वार्षिक क्षमता आणि 5 लाख मेट्रिक टन कार्गो हाताळण्याची क्षमता तयार केली जाणार आहे. दक्षिण धावपट्टी, टर्मिनल 1, इंटिग्रेटेड कार्गो टर्मिनल, आणि आग्नेय व नैऋत्य दिशेने नवीन रस्ते यांचा समावेश आहे.
तिसऱ्या टप्प्यात, FY26 पासून काम सुरू होणार असून, 50 दशलक्ष प्रवासी क्षमता व 12 लाख टन कार्गो व्यवस्थापनासाठी टर्मिनल 2, उत्तरेकडील दुसरी धावपट्टी, MRO सुविधा, 104 मीटर उंच ATC टॉवर, 3500 कार पार्किंगची भूमिगत सुविधा आणि कोड F विमानांसाठी संपर्क द्वार उभारले जाणार आहेत.
एकात्मिक वाहतूक यंत्रणा
या टप्प्यात मुंबई व नवी मुंबई मेट्रो लाईन्सची थेट विमानतळाशी जोडणी होणार असून, ३ मेट्रो स्थानके, मल्टी-मोडल ट्रान्सपोर्ट हब, बस टर्मिनल, पीपल मूव्हर, स्कायवॉक्स, वाहनांसाठी अंडरपास, फ्लायओव्हर्स हे सर्व एकाच ठिकाणी एकत्रित केले जाणार आहेत.
भविष्यातील योजना व सहकार्य
FY26 मध्ये अंदाजे 11.98 दशलक्ष प्रवासी, तर FY30 पर्यंत 33.9 दशलक्ष प्रवासी विमानतळ वापरणार असल्याचा NMIAL चा अंदाज आहे. टप्पा ३ मध्ये २०२८ पर्यंत २० दशलक्ष आकडा ओलांडल्यावरच विस्तार केला जाणार आहे. अंतिम ४ व ५ टप्पे मिळून ९० दशलक्ष प्रवासी क्षमता तयार केली जाईल, ही वाढ वाहतूक आकड्यांवर अवलंबून असेल.
NMIAL ही अदानी समूहाच्या MIAL (74%) व CIDCO (26%) यांच्यातील संयुक्त भागीदारी आहे. हा प्रकल्प मुंबई महानगर क्षेत्रासाठी दुहेरी विमानतळ प्रणाली (Dual-Airport System) तयार करेल, कारण विद्यमान CSMIA मध्ये विस्ताराच्या मर्यादा आहेत.
