पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ‘मन की बात’च्या १२०व्या भागात देशवासीयांना संबोधित करताना कापड कचऱ्याच्या वाढत्या समस्येवर गांभीर्याने भाष्य केले. जलद फॅशनमुळे मोठ्या प्रमाणावर वस्त्र अपव्यय होत आहे आणि त्याचा पर्यावरणावर विपरीत परिणाम होत आहे. भारत कापड पुनर्वापर आणि शाश्वत फॅशनच्या माध्यमातून या समस्येला प्रभावीपणे सामोरे जात आहे, असे पंतप्रधान मोदींनी स्पष्ट केले.
🔹 जलद फॅशन आणि त्याचा पर्यावरणावर परिणाम
पंतप्रधान मोदींनी सांगितले की, जलद फॅशन ही जगभरात मोठी समस्या बनत चालली आहे. लोक कमी वेळ वापरून कपडे टाकून देतात, यामुळे कापड कचरा वाढतो आणि पर्यावरणाचे मोठे नुकसान होते. भारतातही हे संकट उभे राहत आहे, त्यामुळे आपण अधिक जबाबदारीने वस्त्र वापरण्याची गरज आहे.
🔹 भारताचा नाविन्यपूर्ण दृष्टिकोन – पुनर्वापर आणि शाश्वतता!
मोदींनी सांगितले की, भारतात अनेक स्टार्टअप्स आणि नवउद्योजक शाश्वत फॅशन आणि वस्त्र पुनर्वापराच्या दिशेने कार्यरत आहेत. कपड्यांचे पुनर्वापरयोग्य उत्पादन कसे करता येईल, यावर संशोधन सुरू आहे. वस्त्र पुनर्वापर आणि जुने कपडे नव्या स्वरूपात आणणाऱ्या उपक्रमांना प्रोत्साहन दिले जात आहे.
🔹 भारतीय पारंपरिक तंत्रांचा प्रभाव
भारतीय वस्त्रोद्योग हा पर्यावरणपूरक आणि पारंपरिक तंत्रज्ञानाचा उत्तम नमुना आहे. हातमाग, खादी, पुनर्वापरयोग्य वस्त्रनिर्मिती यांसारख्या संकल्पना भारतात प्राचीन काळापासून आहेत. आज त्याच संकल्पनांचा आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने अधिक प्रभावी वापर केला जात आहे.
🔹 तरुण पिढीचा सक्रिय सहभाग गरजेचा!
मोदींनी आवाहन केले की, भारतीय युवकांनी पर्यावरणपूरक फॅशन स्वीकारली पाहिजे. जलद फॅशनऐवजी टिकाऊ आणि भारतीय पारंपरिक वस्त्रांना पसंती दिल्यास मोठा बदल घडू शकतो. तसेच, जुन्या कपड्यांचे योग्य व्यवस्थापन करून कचऱ्याचे प्रमाण कमी करता येईल.
शाश्वत फॅशनसाठी पुढील महत्त्वाचे टप्पे:
✅ कपडे पुनर्वापर करण्यास प्राधान्य द्या ✅ हातमाग आणि खादीसारख्या पर्यावरणपूरक पर्यायांचा अवलंब करा ✅ कापड कचऱ्याच्या व्यवस्थापनासाठी सरकारी आणि खासगी उपक्रमांना पाठिंबा द्या ✅ तरुणांनी स्टार्टअप आणि नवीन तंत्रज्ञानाद्वारे उपाय शोधावेत
“पर्यावरण संरक्षण ही केवळ सरकारची जबाबदारी नाही, तर प्रत्येक नागरिकाने त्यामध्ये सहभाग घेतला पाहिजे,” असे मोदींनी स्पष्ट केले.
🔹 या विषयावर जागरूकता निर्माण करण्यासाठी पंतप्रधान मोदींनी समाजमाध्यमांवर ‘#SustainableFashion’ आणि ‘#ReuseClothing’ या हॅशटॅगचा वापर करण्याचे आवाहन केले.
