मराठी भाषा – अभिमान आणि अस्मितेचे प्रतीक!
महाराष्ट्रात दरवर्षी २७ फेब्रुवारी हा दिवस ‘मराठी भाषा गौरव दिन’ म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस मराठी साहित्यिक कवीवर्य कुसुमाग्रज (वि. वा. शिरवाडकर) यांच्या जयंतीनिमित्त मराठी भाषेच्या समृद्ध परंपरेचा आणि योगदानाचा गौरव करण्यासाठी साजरा केला जातो. यावर्षी हा सोहळा अधिक खास आहे, कारण मराठी भाषेला केंद्र सरकारकडून ‘अभिजात भाषा’ (Classical Language) म्हणून मान्यता मिळाली आहे.
‘मराठी भाषा गौरव दिन’ म्हणजे काय?
मराठी साहित्य, भाषा आणि संस्कृतीचा गौरव करण्याचा हा विशेष दिवस आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या वतीने विविध कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. शाळा, महाविद्यालये, आणि साहित्य संस्थांमध्ये कविसंमेलन, वक्तृत्व स्पर्धा, निबंध लेखन, सुलेखन स्पर्धा आणि विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.
‘मराठी राजभाषा दिन’ म्हणजे काय?
तर, ‘मराठी राजभाषा दिन’ हा ‘२७ फेब्रुवारी’ ऐवजी १० जानेवारी रोजी साजरा केला जातो. १० जानेवारी १९६५ रोजी मराठी भाषेला महाराष्ट्राची अधिकृत राजभाषा म्हणून मान्यता मिळाली. त्यामुळे हा दिवस राज्याच्या प्रशासनात मराठीच्या वापराला चालना देण्यासाठी साजरा केला जातो.
मुख्य फरक काय?
| दिनविशेष | मराठी भाषा गौरव दिन | मराठी राजभाषा दिन |
|---|---|---|
| दिनांक | २७ फेब्रुवारी | १० जानेवारी |
| साजरी करण्याचे कारण | कवी कुसुमाग्रज यांच्या जयंतीनिमित्त | मराठीला महाराष्ट्राच्या राजभाषेचा दर्जा मिळाल्याच्या स्मरणार्थ |
| उद्देश | मराठी साहित्य, भाषा आणि संस्कृतीचा गौरव | मराठी भाषेच्या प्रशासकीय वापराला प्रोत्साहन |
| कार्यक्रम | कविसंमेलन, साहित्य चर्चासत्र, निबंध स्पर्धा | मराठी भाषाविषयक जागरूकता मोहीम, राजकीय व प्रशासकीय कार्यक्रम |
मराठी भाषेचे महत्त्व आणि अभिमान!
- मराठी ही भारतातील २२ अधिकृत भाषांपैकी एक आहे.
- ८.३ कोटींहून अधिक लोक मराठीत बोलतात, जी जगातील १०वी सर्वाधिक बोली जाणारी भाषा आहे.
- मराठीत ४० हून अधिक बोलीभाषा आणि उपभाषा आहेत.
- साहित्य, कला, इतिहास, चित्रपट, आणि प्रशासन अशा विविध क्षेत्रांत मराठी भाषेचा मोठा वाटा आहे.
सरकारची पुढील योजना – मराठीचा अधिक प्रसार!
- शालेय अभ्यासक्रमात मराठीला अधिक महत्त्व
- प्रशासन आणि न्यायालयीन कामकाज मराठीतून होण्यासाठी प्रयत्न
- मराठी भाषा तंत्रज्ञानाशी जोडण्यासाठी डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर अधिक संधी
- ‘मराठी भाषा संवर्धन’ योजनेद्वारे भाषेच्या जतनासाठी आर्थिक मदत
निष्कर्ष – मराठी भाषा म्हणजे आपली अस्मिता!
‘मराठी भाषा गौरव दिन’ आणि ‘मराठी राजभाषा दिन’ हे दोन्ही दिवस मराठी भाषेच्या विविध पैलूंना उजाळा देणारे आहेत. एका दिवसात आपण साहित्य, संस्कृती आणि अभिमान साजरा करतो, तर दुसऱ्या दिवशी मराठीच्या प्रशासकीय वापराला चालना देतो. या दोन्ही दिवसांना मराठी भाषिकांनी सन्मानाने आणि अभिमानाने साजरे करायला हवे!





